This page is referenced by:

• 1 2018-01-22T05:21:14-08:00 NED DOC STYLE 16 structured_gallery 2018-01-25T04:48:43-08:00

  
  Dit onderzoek is gericht op maar een kleine greep  uit de selectie van Nederlandse documentairemakers. De keuze voor juist deze drie makers is gebaseerd op verschillende argumenten. Als eerst hebben wij gekeken naar de meest toonaangevende  documentairemakers uit de Nederlandse filmgeschiedenis. Hierbij is gekeken naar populariteit en hoe vernieuwend de makers waren. Het is daarbij onoverkomelijk om het historische kader in acht te nemen. Zo was Bert Haanstra’s film ‘Fanfare’ was in 1958 de meest bekeken film van die tijd, en hij won een Oscar voor zijn korte documentaire ‘Glas’. In totaal krijgt Haanstra voor zijn films en documentaires 78 filmonderscheidingen.

  Louis van Gasteren maakte deel uit van de ‘VPRO-documentaireschool’, waarbij ‘direct cinema’ zijn intrede doet, een genre waarbij veel gebruik wordt gemaakt van close-ups om emoties en reacties vast te leggen. Zijn documentaire Omdat mijn fiets daar stond uit 1966 werd door de filmkeuring verboden omdat er werd gezegd dat het een verdraaiing was van de werkelijkheid. Van Gasteren ontvangt onder andere Gold Camera Award op het Industrial Film and Video Festival in Chicago en de Sony Video Award. Het werk van Louis van Gasteren is door filmhistoricus Bert Hogenkamp beschreven in de boeken De Documentaire Film 1945-1965, de bloei van een filmgenre (2003) en De Nederlandse documentairefilm 1965-1990 - de ontwikkeling van een filmgenre in het televisietijdperk (2015). Patricia Pisters schreef Filming for the Future – The Work of Louis van Gasteren (2015).

  Omdat er nog een contemporaine documentairemaker miste en een vrouw ook aan deze lijst niet mocht ontbreken werd de derde keuze Heddy Honigmann. Honigmann kreeg de prestigieuze Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs in 2016 en in 2014 was ze eregast op het IDFA. Een interessant detail waardoor ook deze documentairemaker weer zo van de rest verschilt is dat ze oorspronkelijk niet uit Nederland komt maar uit Peru.

  Naast toonaangevende documentairemakers hebben we gekozen voor variatie: geheel verschillende stijlen van filmen en vormgeven, maar ook verschillende onderwerpen van documentaires. De laatste overweging was toch wel een praktische als wel persoonlijke: waar zijn wij, als aspirant filmmakers in geïnteresseerd? Welke manieren om documentaires te maken zijn relevant om onderzoek naar te doen? En, welke werken spreken ons aan? Op basis van deze vragen hebben werden onze afwegingen gemaakt.  

   

  Wat zijn stilistische kenmerken?

  Voordat we kunnen oordelen over de stijl van een oeuvre is het belangrijk dat we een duidelijk beeld hebben van wat stilistische kenmerken zijn. De eerder beschreven modes van Nichols bieden een kader om documentaire in te delen, maar niet elke documentaire past binnen een mode. Soms zijn meerdere modes van toepassing omdat er meerdere manieren door elkaar of naast elkaar gebruikt worden. Om te bepalen onder welke mode een documentaire ingedeeld kan worden, wordt er gekeken naar onder andere deze aspecten:

  • Cameravoering: het camerastandpunt, het kader of de begrenzing van het beeld, de scherpte en de scherptediepte, de camerabeweging en de nabewerking van de film. De cameravoering is een onderdeel van de beeldtaal en de opnametechniek.

  • Voice over: een stem die van buiten het beeld komt en commentaar geeft op het beeld. Het commentaar, of juist het opzettelijk weglaten daarvan heeft veel effect op de algehele stijl van de film.

  • Interviewtechnieken: interviews kunnen op verschillende manieren worden gehouden, direct of indirect, persoonlijk of oppervlakkig, vluchtig of diepgaand. Hoeveel ruimte en tijd de interviewer de geïnterviewde geeft is ook belangrijk.

  • Toon: de algehele toon van de documentaire

  • Het gebruik van archiefmateriaal: het wel of niet gebruik maken van extern beeldmateriaal.

  • Montage: de manier waarop beeld en geluid worden geordend.